URBAN INTERFACE VOORNSE HOF

Bureau Frontline en de Veldacademie nemen initiatief om in Oud Charlois met het urban interface Voornse Hof een pilootproject van een buurtgericht zorgnetwerk in te richten dat startende ondernemers (zzp’ers) de kans geeft om hun ambacht op een zelfstandige manier opnieuw vorm te geven. Daarbij speelt het urban interface Voornse Hof de rol van een centraal snijvlak waarop ruimtelijke, organisatorische en vakgerelateerde dimensies zodanig gecombineerd worden dat er een innovatief zorg- en buurtcentrum ontstaat waarvan het effect voor de wijk verder gaat dan enkel zorg. We bereiken dit door de volgende principes toe te passen:

*     Co-working space, dat betekent een gedeelde werkruimte waar aan de zorgprofessionals stroom, wi-fi, en bureaus flexibel en gunstig ter beschikking gesteld worden. Co-working ruimtes zijn open, door digitale netwerken verbonden, collaboratieve werkplaatsen die flexibel zijn en als incubatieplatformen voor netwerken, innovatie en productie dienen.

*     Steunpunt voor de netwerklieden, met name de startende zorgondernemers. Hierbij gaat het zowel om uitwisseling van ervaring onder de zorgprofessionals als om het inrichten van een facilitair team vooral in de beginfase van het netwerk. De precieze bezetting van het facilitair team is natuurlijk afhankelijk van de concrete behoeften van de zorgprofessionals en zal samen met de betrokkenen bij het urban interface Voornse Hof vormgegeven worden. Te denken valt bijvoorbeeld aan coaches, boekhouders en ervaren zorgondernemers.

*    Innovatief zorg- en welzijncentrum, dat de juiste mix uit beide sectoren realiseert. De combinatie van zorg en welzijn vereenvoudigt niet alleen integratie in de buurt (cursussen/thema-avonden/lezingen) maar geeft zorg- en welzijnondernemers de kans voor wederzijdse inspiratie en innovatie. Wij weten uit ervaring dat innovatie vooral daar plaatsvindt waar ‘onverwachte gesprekken’ tot stand komen en er een kruisbestuiving plaatsvindt tussen kennisvormen en praktijken die normaal gesproken van elkaar gescheiden zijn.

*    Opleidingscentrum voor innovatieve zorgondernemers, waar aan stagiaires en leerlingen de ervaring van de werkplaats van de toekomst wordt doorgegeven: enerzijds komen de jongeren hier in aanraking met de praktijk van zelfstandig ondernemen in de zorg, anderzijds beleven zij ondernemerschap binnen een cutting edge netwerkstructuur. Tesamen vormt dit een waardevolle bijdrage aan hun professionele toekomst.

Urban interfaces zijn ruimtelijke snijvlakken die creatieve ontmoetingen tussen traditioneel en toekomstgericht, analoog en digitaal, laag opgeleid en hoog opgeleid (‘handen’ en ‘hoofden’), regionaal en internationaal faciliteren. Uit ons onderzoek komt duidelijk naar voren dat dergelijke processen niet op een traditionele, top-down manier bestuurbaar zijn. Creativiteit en innovatie hebben hun eigen logica en complexiteit en die zijn niet vanuit een centraal bestuur te overzien en nog minder te sturen. Daarom stellen wij voor dat Bureau Frontline/de Veldacademie de functie van governance 2.0 overneemt: een platform dat alle partijen die bij het realiseren van het urban interface Voornse Hof betrokken zijn bij elkaar brengt en zo voor een organisch ontstaansproces zorgt.

2. Effecten

Door het inrichten van een buurtzorgnetwerk rond het urban interface Voornse Hof worden de randvoorwaarden geschapen om de samenhang tussen lokale organisaties en de zorg in de buurt te versterken. Hiervan profiteren alle betrokkenen:

*    Zorgverleners. Vakmensen die bereid zijn het risico te nemen zelfstandige ondernemer te worden krijgen als tegenprestatie hun vak in eigen handen terug en verzamelen waardevolle ervaring in een toekomstgerichte arbeids- en ondernemingsstructuur.

*         Cliënten. Zorg kan laagdrempelig door de cliënt gevraagd worden verbonden met een verbeterde kwaliteit van de dienst (bijv. kleiner aantal zorgverleners die zij of hij over de vloer krijgt).

*         Wijk. Oud Charlois wordt niet alleen voorzien van een nieuw zorgcentrum met een actief netwerk van zorgondernemers maar ook van een aantrekkelijk buurtcentrum dat zijn aanbod aan zorg combineert met welzijn en cultuur.

*         Jongeren. Het urban interface Voornse Hof wordt een broedplaats voor ondernemers in de zorg. Geïnteresseerde jongeren uit de buurt kunnen stage lopen of hun vak leren op een plek die innovatief ondernemen hoog op prijs stelt.

Dat buurtzorg mogelijk is weten wij, niet in de laatste plaats omdat er mensen zoals Jos de Blok zijn, die met Buurtzorg Nederland vanuit Twente succesvol het land ingaat. Wat wij met dit voorstel willen bereiken is de overdracht van de innovatiekracht van de creatieve netwerkeconomie naar de zorgsector: het inrichten van het urban interface Voornse Hof gebruikt de organisatorische ervaringen uit de meest progressieve sectoren van de hedendaagse economie voor een toekomstgerichte en duurzame aanpak van de buurtzorg.

3. Achtergrond

De zorgsector kampt op dit moment met een aantal grote problemen. Door de massale fusies van de afgelopen jaren is er een structuur van zorggiganten ontstaan. Deels door bestuurlijk onvermogen, deels door het ontbreken van heldere politieke keuzes, is de zo herstructureerde zorgsector in een situatie terechtgekomen waar het uitoefenen van het ambacht zorg steeds moeilijker wordt. De Staatssecretaris van Volksgezondheid toont in haar brief aan de tweede kamer van juni 2009 dat het “spijtig [is] wanneer professionals het gevoel hebben dat hun kostbare tijd en inspanning voor een te groot deel en onnodig besteed wordt aan bureaucratie en verantwoording óver hun werk.” Want de kwaliteit van de zorg is in hoge mate afhankelijk van de intrinsieke motivatie van het zorgpersoneel. Deze moet niet in te veel regels verstrikt raken. Want zorg is niet zomaar een product. Zorg bestaat uit diensten, waarden en attitudes, die moeilijk in een procesprotocol zijn uit te drukken.

Bij het worstelen met deze crisis mogen wij niet vergeten dat economie en arbeidsmarkt in de afgelopen decennia in een transformatieproces terecht zijn gekomen: rond de bestaande traditionele economische structuren heeft zich een netwerkeconomie van creatieve en dynamische ondernemingen gevormd wiens kracht eruit bestaat zich snel aan veranderingen in de markt en de maatschappij te kunnen aanpassen. Een toekomstgerichte reorganisatie van de zorgsector kan en moet het innovatieve potentiaal van de netwerkeconomie naar de zorg toetrekken. Want de weg uit de crisis is niet te vinden in het teruggrijpen op modellen uit het industriële tijdperk. Een nieuwe innovatieve aanpak is nodig op het vlak van organisatie; een aanpak die bij de sociale en economische ontwikkelingen van deze tijd past.

De Veldacademie  en Bureau Frontlijn hebben daarom een internationaal onderzoek gedaan naar innovatief ruimtegebruik en organisatievormen in de creatieve netwerkeconomie. Deze wordt gekenmerkt door een breed spectrum aan kleine bedrijven en individuele ondernemers met bottom-up organisatiestructuren. En dit is natuurlijk precies wat de creatieve industrie creatief maakt: niet alleen in termen van de inhoud van het werk (het ambacht) maar vooral ook ten opzichte van de flexibiliteit en innovatiekracht van de spelers. Het uitvinden van nieuwe producten, het ontwikkelen van dynamische businessstrategieën, het creëren van nieuwe (niche) markten – taken die conventionele organisaties voor bijzondere uitdagingen stellen – zijn de dagelijkse zaak voor creatieve ondernemers. En innovatie is precies wat de zorg op dit moment van crisis nodig heeft.

Baserend op ons onderzoek hebben de Veldacademie en Bureau Frontlijn het concept van urban interfaces ontwikkeld dat wij nu voorstellen om op het project Voornse Hof toe te passen.

Reacties

Auteur: Sebastian Olma                                                                                                                   06-10-2009

© 2009 | Alle rechten voorbehouden

Colofon